Essay

Wat mag een AI-assistent in jouw bedrijf doen zonder te vragen?

Amazon en Salesforce zetten deze maand hun software open voor AI-assistenten: niemand hoeft er nog in te loggen. Daarmee wordt één vraag belangrijker dan welk pakket je gebruikt: wat mag zo'n assistent zelf beslissen?

28 september 2026 · Levy van Bremen · Read in English

Op 15 september kondigde Salesforce, het pakket waarin bedrijven hun klanten en verkoop bijhouden, AIforce aan. De kern staat in de aankondiging zelf: mensen hoeven niet meer naar Salesforce te komen om hun werk te doen, Salesforce komt naar hen toe, in Claude, in Slack of waar ze ook werken. Acht dagen later volgde Amazon. Wie via Amazon verkoopt, kan voorraad, prijzen en productpagina's nu beheren vanuit een AI-assistent als Claude, voorlopig als proefversie in de Verenigde Staten. “Onze visie was dat ze nooit meer hoefden in te loggen”, zei Mary Beth Westmoreland, bij Amazon verantwoordelijk voor de ervaring van verkopers, tegen het techblad GeekWire.

Met een AI-assistent bedoel ik hier meer dan een chatvenster dat vragen beantwoordt. Het gaat om een programma dat via een vaste koppeling in je systemen kan lezen en handelen: een prijs wijzigen, een order aanmaken, een klant een bericht sturen. Het scherm waarin je medewerkers de hele dag klikken, wordt bijzaak. Salesforce-medeoprichter Parker Harris, die de huidige schermen van Salesforce zelf heeft gebouwd, vroeg in maart al waarom je ooit nog zou inloggen.

Mijn stelling: als niemand meer inlogt, verdwijnt ook de controle die dat inloggen ongemerkt gaf. Die controle moet je zelf opschrijven, per handeling, voordat je een assistent laat handelen. Een goedkeuringsknop is daarvoor te weinig.

Het scherm was ook een rem

Software met schermen heeft een eigenschap waar weinig ondernemers bij stilstaan: er zit altijd een mens tussen. Wie een prijs aanpast, ziet ook dat het product net een slechte beoordeling kreeg. Wie een factuur boekt, ziet dat het bedrag hoger is dan vorige maand. Veel regels in een bedrijf staan nergens. Ze zitten in het oog van degene die klikt.

Salesforce weet dat. Elk verzoek loopt volgens de aankondiging via de bestaande rechten en bedrijfsregels, een assistent ziet alleen wat de vrager zelf mag zien, en elke handeling loopt terug via Salesforce. Vernon Keenan, uitgever van het vakblad SalesforceDevops.net, telde in die aankondiging vier beloften over controle tegenover één over slimheid. Volgens hem zit de waarde in wat de assistent leest: twintig jaar aan controleregels, goedkeuringsroutes en andere logica die beheerders er met de hand in hebben gezet. De schaarste verschuift, schrijft hij, van intelligentie naar controle.

Voor een groot bedrijf met beheerders die die regels al jaren bijhouden, gaat dat op. De meeste ondernemers hebben dat niet. Hun regels zitten in hoofden. Korting tot vijf procent mag de binnendienst zelf geven. Die ene grote klant bellen we eerst, voordat er een aanmaning uitgaat. Zulke afspraken kent geen enkel systeem, en dus ook geen assistent die via dat systeem werkt.

Dit speelt niet alleen in Amerika. Ook voor het administratiepakket Exact Online bestaan al koppelingen waarmee een assistent als Claude of ChatGPT verkooporders aanmaakt, inkoopfacturen aan orders koppelt en betalingsherinneringen verstuurt. Een van die aanbieders laat je per handeling instellen of de assistent mag schrijven, en tot welk bedrag.

Waarom een goedkeuringsknop niet genoeg is

Amazon heeft over controle nagedacht. Volgens de eigen aankondiging kiest de verkoper per taak of de assistent alleen voorstellen doet of zelf handelt. Handelt hij, dan keurt de verkoper elke handeling eerst goed, en alles wordt vastgelegd. Tegelijk introduceert Amazon taken die doorlopend draaien, ook als de verkoper niet is ingelogd, zoals voorraad bewaken en prijzen van concurrenten volgen. De verkoper beschrijft in gewone taal wat hij wil en stelt grenzen in.

Die grenzen zijn het belangrijkste deel, en ze krijgen de minste aandacht. Kijk naar de getallen die Anthropic, de maker van Claude, in dezelfde aankondiging noemt. Verkopers nemen tientallen beslissingen per dag over prijs, voorraad en advertenties, en ze nemen de aanbevelingen van de assistent in meer dan 90 procent van de gevallen over. Dat pleit voor de aanbevelingen. Het zegt ook iets over goedkeuren. Wie tientallen keren per dag een voorstel krijgt en negen van de tien keer ja zegt, beoordeelt na een paar weken niet meer. Hij klikt.

Ik zie de andere kant in mijn eigen werk. Ik bouw in mijn eentje, en in mijn eigen systeem doen AI-agents, programma's die zelfstandig taken uitvoeren, veel van het terugkerende werk. Op één dag vorige week vroeg een van die agents drie keer of hij in een logbestand mocht schrijven. Op een andere dag wachtten vijf werksessies al uren op mijn antwoord. Als alles langs mij moet, word ik de trechter waarin het werk vastloopt.

Waar de regel helder is, laat ik het systeem daarom zelf handelen. Gemeenteregels, mijn dienst die vragen over lokale regels beantwoordt met het artikel uit de officiële tekst, heeft een wekelijkse controle die nagaat of wat de zoekfunctie gebruikt nog overeenkomt met die officiële tekst, en afwijkingen zelf herstelt. Daar hoef ik niet voor te klikken, omdat vooraf vaststaat wat goed is.

Het werk zit dus vóór de knop. Deel elke handeling die een assistent in je systemen kan doen in drie groepen:

Het sterkste tegenargument: wacht nog even

Het beste argument tegen dit alles is dat de techniek jong is en de fouten groot zijn. Op 25 september beschreef TechRadar hoe een AI-assistent voor programmeurs, die een kopie van een project moest verversen, zelf een opruimscript schreef. Dat script wiste in 103 seconden ruim 48.000 bestanden, inclusief de volledige versiegeschiedenis. Herstellen kon niet meer. Waarom zou je zo'n programma bij je administratie laten?

Ik neem dat argument serieus, maar het bewijst iets anders dan het lijkt. Het ging mis omdat de assistent op echte bestanden werkte, zonder reservekopie, en zelf mocht bepalen wat hij verwijderde. Dat is precies de vraag die je vooraf moet beantwoorden.

Wachten beschermt je bovendien minder dan je denkt. Volgens Amazon gebruikt 90 procent van zijn verkopers nu al AI-hulpmiddelen van andere partijen voor hun bedrijf. Grote kans dat het in jouw bedrijf niet anders is, en dat medewerkers nu al klantgegevens en cijfers in een chatvenster plakken, zonder rechten, zonder logboek en zonder grens. Een nette koppeling met vastgelegde regels is veiliger dan dat.

Er is een tweede tegenargument: dit dient vooral de grote leveranciers. Daar zit iets in. Kin Lane, die schrijft over hoe software met andere software praat, wees erop dat Amazon de deur opende voor de assistenten van verkopers, maar dicht hield voor de assistenten van kopers. Amazon heeft volgens hem niets tegen agents, zolang Amazon zelf bepaalt welke binnenkomen. De leverancier kiest welke deuren opengaan. Juist daarom hoort de lijst met wat een assistent mag bij jou te liggen, en niet alleen in het instellingenmenu van een pakket. Dan neem je hem mee als je overstapt.

Wat je nu moet kiezen

Dat steeds meer pakketten assistenten binnenlaten, is geen vraag meer. Salesforce en Amazon doen het al, en voor Exact Online liggen de koppelingen klaar. Wat nog openligt, is wie de regels opschrijft.

Kies deze maand één proces waar veel handelingen in zitten, bijvoorbeeld het innen van facturen of het bijhouden van prijzen. Schrijf elke handeling op en zet er een van de drie groepen achter. Leg bij “mag zelf” een grens vast in euro's of procenten. Spreek af wie de voorstellen goedkeurt en binnen hoeveel tijd, zodat niets uren blijft liggen. Controleer daarna of je pakket die grenzen kan afdwingen en elke handeling vastlegt. Kan het dat niet, laat in dat proces dan nog geen assistent handelen.

Voor één proces is dat een halve dag werk, en geen leverancier kan het voor je doen. De keuze die nu voor je ligt, is of je die halve dag er zelf in steekt, of dat straks de standaardinstellingen van je leverancier bepalen wat er in jouw bedrijf gebeurt zonder dat iemand het ziet.

Bronnen

Loopt er in jouw bedrijf ook werk dat elke week terugkomt? Daar bouw ik software voor.

Plan een gesprek →