Op 11 september kondigde OpenAI aan dat de zelfgemaakte GPT's in ChatGPT verdwijnen. Een GPT is een eigen versie van ChatGPT: je geeft hem vaste instructies en je eigen bestanden mee, en daarna doet hij één soort werk. Een offerte opstellen in je huisstijl, een vraag van een klant beantwoorden op basis van je voorwaarden, een verslag samenvatten zoals jouw team dat wil. OpenAI introduceerde ze in november 2023, en veel bedrijven hebben er sindsdien werk op laten draaien.
Volgens de uitleg die OpenAI zelf publiceerde, kun je vanaf 26 oktober geen nieuwe GPT's meer maken en is 11 december de standaarddatum waarop ze stoppen. Zakelijke omgevingen met goedgekeurd uitstel houden ze tot 11 februari 2027. De overstap geldt voor alle abonnementen, al kan het moment per account verschillen. In de eerste berichten, half september, stond nog 25 september als laatste dag om een GPT te maken. De kalender is van de aanbieder, en die schuift.
De opvolger heet een plugin: een pakket waarin instructies, bestanden en koppelingen met andere programma's samenkomen. OpenAI biedt een knop om over te stappen. Dat klinkt als een verhuizing waarbij alles voor je wordt ingepakt. Wie de lijst leest van wat meegaat en wat niet, ziet iets anders. Daarin zit volgens mij de les voor elk bedrijf dat AI gebruikt, bij welke aanbieder ook: je AI-assistent is gehuurd, en van jou is alleen wat je buiten het pakket hebt opgeschreven en getest.
Wat meegaat en wat achterblijft
De instructies die je schreef, worden in de plugin een zogeheten vaardigheid. Je bestanden worden meegekopieerd. Programma's die je via ChatGPT zelf had aangesloten, gaan ook mee. Dat is het deel dat bestaat uit tekst en keuzes die jij hebt vastgelegd.
Wat achterblijft, somt OpenAI zelf op:
- Zelfgebouwde koppelingen met je eigen systemen, zoals een GPT die een klant opzoekt in je planning of een bestelling wegschrijft. Opnieuw aanleggen kan volgens OpenAI technisch werk vragen.
- Het AI-model dat je had gekozen, het deel dat de antwoorden daadwerkelijk schrijft.
- Je bestaande gesprekken.
- De toegang. Een overgezette plugin begint privé, en wie je GPT gebruikte, krijgt niet vanzelf toegang tot de opvolger.
Daarna volgt een zin die ik elke ondernemer zou willen voorlezen: een overgezette plugin kan anders antwoorden. OpenAI raadt aan om vertrouwde vragen opnieuw te stellen, plus minstens één lastig geval, en te controleren of hij je instructies nog volgt.
Leg die twee lijsten naast elkaar. Wat meegaat, is wat je zelf hebt opgeschreven. Wat achterblijft, is alles wat de assistent in jouw bedrijf liet werken: de koppelingen, de mensen die ermee werkten en het gedrag waar je op rekende.
Het grootste risico zie je niet
Een GPT die op 11 december stopt, merk je op 11 december. Vervelend, maar zichtbaar. Lastiger is een assistent die na de verhuizing gewoon doorwerkt, alleen net iets anders. Een ander model met dezelfde instructies geeft andere antwoorden. Stel dat je assistent offertes voorbereidt en na de overstap iets vaker een kortingsregel mist, of een klant te informeel aanspreekt. Niemand ziet dat meteen, want niemand heeft ooit opgeschreven hoe een goed antwoord eruitziet.
Op het forum van OpenAI is te lezen hoe dat in de praktijk voelt. Een klein bedrijf in Brazilië schrijft dat het 47 GPT's levert aan klanten die ervoor betalen, gedeeld via een link. Die manier van delen gaat niet mee. Andere gebruikers melden dat een overgezette plugin veel meer van hun gebruikstegoed opmaakte, en dat het veel proberen kostte om hem weer te laten doen wat het origineel deed. Het zijn losse ervaringen, en ik zou er geen conclusies over kosten aan verbinden. Maar ze laten zien waar het pijn doet: bij het gedrag en de toegang, precies wat niet in een verhuisdoos past.
Daarom vind ik het testadvies van OpenAI de belangrijkste regel in dit hele verhaal. Vertrouwde vragen opnieuw stellen kan alleen als je die vragen, met het antwoord dat je verwacht, ergens hebt liggen. Een vaste set proefvragen maakt van “het lijkt nog goed te gaan” iets wat je kunt controleren.
Ik werk zelf zo. Gemeenteregels beantwoordt je vraag over wat er mag in jouw gemeente met het artikel uit de officiële regels, en zet voor adviseurs ook gemeenten naast elkaar. Daarvoor moet het systeem per gemeente het juiste artikel kiezen. Dat toets ik met een vaste reeks vragen waarvan ik het goede antwoord ken. Vlak voordat de site online ging, liet die reeks zien dat het in 76 procent van de gevallen goed ging. Na een verbeterronde was dat 97 procent. Zonder die reeks had ik alleen kunnen zeggen dat het beter voelde. Sinds 27 september legt bovendien een wekelijkse controle de opgeslagen zoekgegevens naast de officiële tekst en herstelt zelf wat afwijkt.
Het sterkste tegenargument
Een GPT maak je in een middag. Verdwijnt hij, dan maak je hem in een middag opnieuw. Waarom zou je moeite steken in iets wat goedkoop en tijdelijk is? En wie alles zelf gaat bouwen, zit vast aan onderhoud, terwijl de grote aanbieders sneller beter worden dan je kunt bijhouden.
Voor een deel klopt dat. Een assistent die alleen e-mails herschrijft, hoef je niet te beschermen: maak hem na de overstap opnieuw en ga door. En zelf bouwen hoeft niet het doel te zijn. Ik werk zelf ook elke dag met AI-modellen van anderen.
Maar die middag zit in de eerste versie. Een assistent waar echt werk op draait, is daarna meestal maanden bijgeschaafd: na elk verkeerd antwoord een regel erbij, een uitzondering voor die ene klant, een bestand dat is vervangen. Die kennis staat vaak alleen in het pakket, en soms weet alleen de collega die het bouwde waarom een regel er staat. Opnieuw beginnen betekent dan dat je die maanden kwijt bent, of dat je ze moet terughalen uit het geheugen van iemand die misschien al vertrokken is.
Mijn antwoord op het tegenargument is dus bescheiden. Gebruik gerust het pakket van een grote aanbieder. Zorg alleen dat drie dingen ook daarbuiten bestaan: je instructies en bestanden, je proefvragen met de verwachte antwoorden, en een beschrijving van de koppelingen met je eigen systemen. Dan wordt de keuze voor een aanbieder iets wat je kunt terugdraaien.
Wat je voor 11 december beslist
Heb je GPT's waar werk op draait, gebruik de verhuizing dan om ze los te maken van het pakket. Concreet:
- Maak een lijst van elke GPT die in je bedrijf wordt gebruikt, wie hem gebruikt, binnen en buiten de deur, en wat er misgaat als hij een week anders antwoordt.
- Kopieer de instructies en bestanden naar je eigen documenten, zo geschreven dat een nieuwe collega ze ook begrijpt.
- Schrijf per assistent tien vragen op met het antwoord dat je verwacht, waaronder een paar lastige. Stel ze voor en na de overstap, en daarna bij elke verandering.
- Zoek uit welke assistenten een eigen koppeling met je systemen hebben. Daar zit het meeste werk, dus daar begin je.
Je kunt dit afhandelen als een klus die op 11 december klaar is. Of je zorgt nu dat je instructies, proefvragen en koppelingen op een eigen plek staan, zodat je bij de volgende verandering, van welke aanbieder ook, binnen een dag weet of je AI nog doet wat je ervan verwacht. Alleen die tweede keuze levert iets op wat van jou blijft.
Bronnen
- Custom GPT retirement and migration FAQ, OpenAI Help Center, 2026-09-11
- OpenAI is retiring custom GPTs, here's what carries over to plugins, MIXED, 2026-09-18
- Custom GPTs in ChatGPT are going away. Here's how to save yours, PCWorld, 2026-09-18
- OpenAI's Custom GPT to plugin migration raises access concerns, OpenAI Developer Community, 2026-09-23