Essay

Een AI-collega is in één zin aangenomen. Wie ontslaat hem?

Google geeft AI-agents een eigen mailadres en een plek in het adresboek. Een digitale collega aanmaken kost straks één zin. Het lastige deel komt daarna: wie houdt die collega's bij, en wie zet ze weer uit?

12 oktober 2026 · Levy van Bremen · Read in English

Op 8 oktober liet Google zien hoe een AI-collega eruitziet. Op zijn bijeenkomst Gemini at Work presenteerde het bedrijf de Gemini agent: een AI-assistent die niet alleen vragen beantwoordt, maar zelfstandig werk uitvoert, van een document opstellen tot een opdracht die dagen duurt. Software die zo zelf taken afmaakt, heet een agent.

Het opvallendste onderdeel noemt Google een 'coworker agent'. Je beschrijft de rol die je nodig hebt, en Gemini maakt die collega aan. Hij krijgt een eigen account met een mailadres, een agenda, eigen opslag en een plek in het adresboek van je bedrijf. Collega's geven hem werk via een chatgroep, zoals ze dat bij een mens zouden doen. Volgens Google handelt hij onder zijn eigen naam in plaats van de jouwe, en ziet hij alleen wat je met hem deelt.

De functie zit nog in een besloten testfase bij een selecte groep klanten. Volgens het technologiemedium VentureBeat zegt Google dat de agent straks zonder meerprijs wordt meegeleverd aan klanten van Gemini Enterprise, ook via bestaande zakelijke abonnementen op Google Workspace. Meer over de prijzen, ook voor langlopend werk, belooft Google bij de bredere lancering.

Mijn stelling: zodra een AI-collega in één zin wordt aangemaakt, is het schaarse niet meer het maken, maar het bijhouden. Wie dit gaat gebruiken, heeft voor agents nodig wat hij voor personeel al heeft: een eigenaar, een doel en een moment waarop hij weer vertrekt.

Aannemen wordt makkelijk, bijhouden niet

Een medewerker aannemen is in elk bedrijf een gebeurtenis. Er is een vacature, een gesprek, een contract, een laptop en een account. Juist omdat het moeite kost, weet iedereen wie er werkt en bij wie hij hoort. En als iemand vertrekt, gaat zijn account dicht en komt de sleutel terug.

Een AI-collega slaat al die stappen over. Hij vraagt geen salaris en geen bureau, en als het abonnement hem meelevert, ook geen aparte aankoop. Dan gebeurt wat altijd gebeurt als iets makkelijk en goedkoop wordt: het wordt veel. In dezelfde aankondiging noemt Google de Japanse verzekeraar SOMPO, die meer dan 10.000 eigen AI-agents bouwde voor 34.000 medewerkers, onder meer om documenten te zoeken en samen te vatten. Dat is ongeveer één agent op elke drie à vier mensen.

Beveiligers zien al wat dat betekent. De Cloud Security Alliance, een organisatie op het gebied van digitale beveiliging, zette in juni haar onderzoek op een rij. In 68 procent van de organisaties is niet goed te zien wat een agent deed en wat een mens deed. Slechts 28 procent kan in alle systemen een handeling van een agent terugleiden naar een mens die ervoor verantwoordelijk is. En van de organisaties met meer dan honderd goedgekeurde agents meldde meer dan de helft dat er minstens evenveel agents draaiden die nooit waren goedgekeurd.

Dat zijn cijfers van grote organisaties met een eigen beveiligingsafdeling. Een bedrijf van twintig mensen heeft die afdeling niet, maar krijgt straks wel dezelfde knop.

Wat een eigen account wel en niet oplost

Google heeft hier over veel nagedacht. Dat een agent een eigen identiteit krijgt, is een verbetering ten opzichte van wat nu vaak gebeurt: een AI-hulpmiddel dat inlogt met het account van een medewerker, zodat achteraf niemand kan zien wie wat deed. Volgens Google komt elke handeling in een logboek, op naam van de agent. Je kunt per project een harde bovengrens voor de kosten instellen; wordt die bereikt, dan pauzeert de agent. En toegang loopt via dezelfde deelinstellingen die je team al gebruikt.

Maar lees nauwkeurig wat Google belooft: elke handeling wordt toegeschreven aan de agent, in plaats van aan een persoon. Technisch is dat zuiver. Voor je organisatie is het een gat. Een agent kun je niet aanspreken. Hij voelt zich niet verantwoordelijk als er een offerte met een verkeerde prijs de deur uitgaat, en hij merkt niet dat het project waarvoor hij is aangemaakt al drie maanden af is. Een logboek vertelt je wat er gebeurde, niet wie had moeten opletten.

Ook leveranciers van beveiliging zien dat gat. RSA, een bedrijf dat accounts en toegang beveiligt, presenteerde onlangs een product om agents te registreren en te beheren. RSA vatte het probleem kort samen: agents hebben elk proces overgeslagen dat voor mensen is gebouwd, zonder registratie, zonder eigenaar en zonder verantwoording. In dat product krijgt elke agent een aangewezen eigenaar en een status in zijn levensloop, en als hij buiten gebruik gaat, wordt zijn toegang ingetrokken.

Personeelsbeleid voor software

De oplossing is minder nieuw dan ze klinkt. Elk bedrijf weet al hoe het mensen binnenhaalt, begeleidt en laat vertrekken. Dat kun je grotendeels hergebruiken.

Dat laatste punt wordt het vaakst vergeten. De Cloud Security Alliance waarschuwt dat agents buiten gebruik raken zonder dat ze formeel worden afgemeld. Bij een medewerker die vertrekt, sluit je zijn account, trek je zijn toegang tot de boekhouding in en vraag je de sleutel terug. Bij een agent die niemand meer gebruikt, gebeurt meestal niets.

Hoe ik het zelf doe

Ik bouw onder de naam VB Tech in mijn eentje software en AI-agents. Voor mijn eigen werk laat ik een systeem draaien van dertien diensten en een aantal AI-agents. Ze halen de cijfers van mijn apps op, houden de kosten van mijn database in de gaten en controleren of mijn apps nog in de App Store staan. Samen voeren ze ruim zeshonderd keer per dag een taak uit.

Per dienst zie ik een kleur: groen, geel of rood. Problemen krijg ik gebundeld binnen via Telegram. En begin oktober heb ik er bewust één uitgezet, in plaats van hem in de lijst te laten staan.

Bij dertien diensten en één eigenaar is dat overzicht met één blik te houden. Het wordt een ander verhaal als twintig collega's er elk een paar aanmaken, omdat het niets kost en in één zin kan.

Het sterkste tegenargument

Je kunt zeggen dat dit overdreven is. Agents zijn software, en software beheer je als software: de IT-leverancier houdt een lijst bij en klaar. Ze als personeel behandelen maakt ze groter dan ze zijn.

Daar zit iets in. Een agent heeft geen rechten, geen gevoelens en geen opzegtermijn. Maar Google kiest er zelf voor om hem als personeel neer te zetten: een account, een mailadres, een plek in het adresboek, en volgens de aankondiging beheerd als een medewerker. Daarmee belandt hij in dezelfde systemen en dezelfde gewoontes als je mensen. Collega's sturen hem werk, delen documenten met hem en gaan op hem rekenen. Dat gedrag vang je niet met een lijst bij de IT-leverancier. Bovendien hebben de meeste bedrijven geen eigen IT-afdeling. Wat ze wel hebben, is ervaring met mensen die komen en gaan.

Wat je nu moet beslissen

De Gemini agent is nog niet voor iedereen beschikbaar, en Microsoft en OpenAI werken aan vergelijkbare AI-collega's. Je hebt dus nog even. Gebruik die tijd voor één besluit, voordat de knop in je abonnement verschijnt: wie in jouw bedrijf een AI-collega mag aanmaken, en wat diegene daarbij moet vastleggen.

Houd het klein. Eén lijst, met per agent een eigenaar, een doel, wat hij mag zien, een budget en een datum waarop iemand beslist of hij blijft. Kan niemand een naam invullen bij eigenaar, dan wordt de agent niet aangemaakt. Dat klinkt streng voor iets wat niets kost. Maar juist omdat het niets kost, is die regel nodig.

Bronnen

Loopt er in jouw bedrijf ook werk dat elke week terugkomt? Daar bouw ik software voor.

Plan een gesprek →